به گزارش واحد روابط عمومی سازمان ملی کارآفرینی ایران – سپیده محبی:
این نشست روز شنبه ۱۶ آبان‌ماه با سخنرانی میترا امین‌لو، رئیس گروه تجاری‌سازی علم و نوآوری و مسئول امور بین‌الملل مؤسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، و با راهبری سمیرا کوشکستانی، رئیس هیئت‌مدیره انجمن ملی زنان کارآفرین، برگزار شد.
در این نشست، موضوعاتی همچون فاصله میان توانمندی‌های علمی و حرفه‌ای زنان با میزان اثرگذاری اقتصادی آنان، موانع ساختاری توسعه کارآفرینی و راهکارهای افزایش سهم زنان در خلق ارزش، تصمیم‌گیری و مالکیت اقتصادی مورد بررسی قرار گرفت.
شکاف میان ظرفیت علمی و مشارکت اقتصادی زنان
میترا امین‌لو در ارائه خود با عنوان «از دانستن تا آفریدن؛ زنان و آینده اقتصاد نوآوری»، به بررسی شکاف میان سرمایه انسانی زنان و میزان مشارکت و اثرگذاری اقتصادی آنان پرداخت.
در این ارائه، سه شکاف اساسی شامل فاصله تحصیل تا اشتغال، اشتغال تا رهبری و خلق ارزش تا مالکیت مورد توجه قرار گرفت. بر این اساس، برخورداری از دانش، مهارت و توانمندی‌های تخصصی به‌تنهایی برای نقش‌آفرینی اقتصادی کافی نیست و لازم است زمینه دسترسی زنان به فرصت‌های شغلی، موقعیت‌های مدیریتی، منابع مالی و منافع حاصل از نوآوری فراهم شود.
جایگاه ایران در شاخص جهانی نوآوری
در بخش دیگری از نشست، وضعیت ایران در شاخص جهانی نوآوری ۲۰۲۶ بررسی شد. بر اساس آمارهای ارائه‌شده، ایران در این شاخص رتبه ۸۱ را کسب کرده است؛ درحالی‌که جایگاه کشور در حوزه سرمایه انسانی و پژوهش ۵۶ و در حوزه نهادها ۱۳۶ اعلام شد.
این تفاوت، نشان‌دهنده فاصله میان ظرفیت‌های علمی و پژوهشی کشور و کیفیت محیط نهادی پشتیبان نوآوری است؛ موضوعی که در تحلیل موانع تبدیل دانش و توانمندی به فرصت‌های اقتصادی اهمیت دارد.
همچنین بر ضرورت توسعه شاخص‌های دقیق‌تر برای سنجش جایگاه زنان در اقتصاد نوآوری، از جمله سهم آنان در تأسیس کسب‌وکارها، جذب سرمایه، مالکیت فکری و مدیریت بنگاه‌ها تأکید شد.
موانع و فرصت‌های کارآفرینی زنان
در ادامه نشست، پنج مانع ساختاری در مسیر توسعه کارآفرینی زنان شامل محدودیت دسترسی به سرمایه، ضعف دسترسی به شبکه‌های ارتباطی فرصت‌ساز، چالش دیده‌شدن دستاوردها و کسب اعتبار حرفه‌ای، مسئولیت‌های خانوادگی و مراقبتی و سهم محدودتر در موقعیت‌های مدیریتی و تصمیم‌گیری بررسی شد.
در مقابل، اقتصاد دیجیتال، صنایع خلاق، فناوری‌های سلامت، خدمات دانش‌بنیان و بازارهای منطقه‌ای و صادراتی، به‌عنوان پنج حوزه دارای ظرفیت برای گسترش فعالیت اقتصادی زنان معرفی شدند.
در این بخش تأکید شد که توسعه کارآفرینی زنان علاوه بر تقویت مهارت‌های فردی، نیازمند اصلاح موانع نهادی، تسهیل دسترسی به منابع و گسترش فرصت‌های واقعی حضور در بازار است.
از مشارکت تا خلق ارزش و مالکیت اقتصادی
یکی از محورهای اصلی نشست، تبیین مسیر تبدیل توانمندی زنان به ارزش اقتصادی بود. در این چارچوب، چهار مرحله حضور و دیده‌شدن، مشارکت و نقش‌آفرینی، خلق ارزش و مالکیت اقتصادی معرفی شد.
بر این اساس، توسعه کارآفرینی نباید صرفاً به راه‌اندازی کسب‌وکار یا افزایش حضور زنان در فعالیت‌های اقتصادی محدود شود، بلکه لازم است زمینه مشارکت آنان در تصمیم‌گیری، توسعه بازار و برخورداری از منافع اقتصادی حاصل از فعالیت‌های نوآورانه نیز فراهم شود.
همچنین بر اهمیت حفظ حقوق مالکیت فکری، تنظیم قراردادهای مناسب، مشارکت در سهام و بهره‌مندی از ارزش بلندمدت کسب‌وکار تأکید شد.
پیشنهادهای اجرایی برای تقویت نقش زنان در اقتصاد نوآوری
در بخش راهکارهای اجرایی، سه پیشنهاد مشخص برای اتاق بازرگانی و انجمن زنان کارآفرین مطرح شد.
نخست، ایجاد شبکه زنان در اقتصاد نوآوری با هدف توسعه ارتباطات حرفه‌ای، اتصال به بازار، مربی‌گری و معرفی تجربه‌های موفق؛ دوم، طراحی برنامه «از ایده تا مالکیت» با محوریت آموزش قراردادها، دارایی‌های فکری، ارزش‌گذاری و توسعه کسب‌وکار؛ و سوم، پایش مستمر فرصت‌ها و موانع از طریق ایجاد داشبورد داده و برگزاری گفت‌وگوهای سیاستی با مشارکت بخش خصوصی. در جمع‌بندی مباحث نشست، بر ضرورت عبور از تمرکز صرف بر حضور زنان و حرکت به سمت افزایش سهم واقعی آنان در خلق ارزش، تصمیم‌گیری و مالکیت اقتصادی تأکید شد.
