به گزارش واحد روابط عمومی سازمان ملی کارآفرینی ایران:
در جهان امروز که فناوری با شتابی بیسابقه ساختارهای سنتی را دگرگون میکند، نظامهای آموزشی نیز با چالشها و فرصتهای تازهای روبهرو شدهاند. یکی از مهمترین تحولاتی که طی سالهای اخیر بهویژه پس از ظهور مدلهای زبانی بزرگ مانند ChatGPT توجه بسیاری از محققان را جلب کرده، ورود هوش مصنوعی به عرصه آموزش عالی است. در این میان، حوزه «آموزش کارآفرینی» بهدلیل ماهیت عملی، بینرشتهای و انسانی خود، بستری پیچیده برای بررسی تأثیر AI فراهم میسازد.
در همین زمینه، مقالهای علمی با عنوان «تحلیل SWOT آموزش کارآفرینی توانمندساز شده با هوش مصنوعی» به قلم Xiaojing Weng در سال ۲۰۲۵ در نشریه معتبر Thinking Skills and Creativity منتشر شده است. این پژوهش با هدف بررسی تجربه واقعی دانشجویان در استفاده از هوش مصنوعی برای یادگیری مفاهیم و مهارتهای کارآفرینانه طراحی شده و تلاش دارد تا با تکیه بر روششناسی کیفی و تحلیل چارچوب SWOT، تصویری چندبُعدی از فرصتها و چالشهای پیشروی این نوع آموزش ارائه دهد.
در این مطالعه، ۱۰ دانشجوی دوره کارشناسی ارشد در دانشگاهی در هنگکنگ مورد مصاحبه قرار گرفتند. آنها طی یک ترم آموزشی با ابزارهایی مانند ChatGPT و سایر سامانههای هوشمند تولید محتوا آشنا شده و از آنها در فرایند یادگیری، تحلیل بازار، نگارش طرح کسبوکار و شبیهسازی تصمیمهای کارآفرینانه بهره گرفتند. پس از اتمام دوره، برداشتها و ارزیابی آنها از تجربهشان در چهار بعد اصلی مورد تحلیل قرار گرفت: نقاط قوت، نقاط ضعف، فرصتها و تهدیدها.
دانشجویان در بخش «نقاط قوت» به مسائلی مانند دسترسی سریع و دقیق به اطلاعات، امکان شخصیسازی مسیر یادگیری، افزایش بهرهوری فردی و تقویت مهارتهایی چون خلاقیت و تفکر انتقادی اشاره کردهاند. آنها هوش مصنوعی را نهتنها ابزار جستوجو یا کمکدرس، بلکه بهعنوان «همراه فکری» در مسیر توسعه ذهنیت کارآفرینانه توصیف کردهاند.
در بخش «نقاط ضعف»، انتقادهایی نسبت به دقت پایین برخی پاسخها، فقدان تعامل انسانی، محدودیتهای زبانی یا دادهای و نبود زیرساختهای کافی برای پیادهسازی AI در بستر آموزش رسمی مطرح شده است. دانشجویان هشدار دادهاند که استفاده بیهدف یا بدون چارچوب از هوش مصنوعی ممکن است به کاهش توان تصمیمگیری مستقل، افت مهارتهای ارتباطی و وابستگی خطرناک به ابزارهای ماشینی منجر شود.
در قسمت «فرصتها»، تاکید بر توان AI در کاهش نابرابری جغرافیایی و اقتصادی، گسترش آموزش کارآفرینی برای مخاطبان متنوع، تسهیل طراحی محصولات دیجیتال و رشد ایدههای نوآورانه در میان جوانان مورد توجه قرار گرفته است. این فناوری میتواند بستری فراهم کند که حتی افرادی بدون پیشزمینه فنی، بتوانند ابزارهایی برای بازار خلق کنند و وارد مسیر کارآفرینی شوند.
اما بخش «تهدیدها» نیز هشدارهای مهمی به همراه دارد: از جمله نگرانیهای مربوط به امنیت دادهها، احتمال نقض حریم خصوصی، تهدید صداقت علمی بهدلیل اتکا به محتوای تولیدشده توسط ماشین و ایجاد شکاف آموزشی میان کسانی که به AI دسترسی دارند و آنهایی که ندارند.
در جمعبندی، نویسنده مقاله به این نتیجه میرسد که راهحل، حذف یا منع استفاده از هوش مصنوعی نیست؛ بلکه توسعه سیاستهای آموزشی، بازنگری در برنامههای درسی، آموزش اخلاق استفاده از فناوری و ارتقای سواد دیجیتال دانشجویان است. مربیان، دانشگاهها و سیاستگذاران باید نقش فعالتری در تنظیم قواعد بازی ایفا کنند تا از ظرفیتهای مثبت AI بهره بگیرند و آثار منفی آن را کاهش دهند.
برای مطالعه کامل مقاله ترجمه شده بر روی دریافت کلیک کنید.